X

گەڕان




باوەڕناسی [عەقیدە] >>  گروپه‌كان
  •    پێت باشه گوێ له مه‌دخه‌لیه‌کان رابگرین
  • ‌ مامۆستا گیان پێت باشه گوێ له مه‌دخه‌لیه‌کان رابگرین، به‌تایبه‌تی مه‌دخه‌لیه‌کانی کوردستان؟

    گرنگ ئه‌وه‌یه گوێ راگرتنه‌که له چی مه‌دخه‌لیه‌کان بێت؟ مه‌دخه‌لیه‌کانیش وه‌کو هه‌موو که‌سێکی تر قسه‌یان لێ وه‌رده‌گیرێت و قسه‌یان ره‌د ده‌کرێته‌وه؛ گرنگ ئه‌وه‌یه به ده‌لیلی شه‌رعی قسه‌که‌یان وه‌ربگرین. مه‌دخه‌لیه‌کان له باسی ربووبییه‌تدا کۆڵه‌وارن؛ هیچ مه‌دخه‌لییه‌ک ناڕوات به‌دوای ده‌لیلی فه‌لسه‌فی و عیلمی مه‌نتیقدا، به‌دوای ئیسبات و سه‌لماندنی وجوودی خوای گه‌وره‌دا، باسه‌کانی نبووه‌ت و مه‌عاد و ئه‌مانه‌دا. بۆیه ئه‌مانه له شوێنێکی تره‌وه فێر ببه. ته‌وحیدی ئه‌سماء و سیفاته‌که‌ش هه‌ر له زیمنی ئه‌مدایه.

       به‌ڵام گومانی تێدا ننیه که ته‌‌وحیدی عیباده‌ته‌که زۆر باشه که لای مه‌دخه‌لیه‌کان فێر ببیت، چونکه هه‌موویت به ده‌لیلی شه‌رعی پێ ده‌سه‌لمێنن که چی ته‌وحیده‌و چی شیرکه. که‌واته له ته‌وحیدی ئولووهییه‌تدا زانیاری باشیان هه‌یه‌و ته‌بعه‌ن گوێشیان لێ بگریت زۆر باشه.

        ته‌وحیدی حاکمیه‌ته‌که مه‌دخه‌لیه‌کان هه‌ر ناچن به لایدا، هه‌ر به بیدعه‌ی ده‌زانن! چونکه په‌یوه‌ندی به حاکمه‌وه هه‌یه. بۆیه ئه‌مه‌شیان نابێ لا بخوێنیت.

       که‌وابوو لای مه‌دخه‌لیه‌کان ته‌وحیدی ئولووهیه‌ت بخوێنی هیچ ئیشکالێکی تێدا نییه. له ربووبیه‌تدا زانیارییان نییه تا بتده‌نێ. حاکمیه‌ته‌که‌ش ئه‌وان باسی ناکه‌ن و به بیدعه‌ی ده‌زانن و قسه‌ له‌سه‌ر سیاسه‌ت ناکه‌ن. که‌وابوو تۆ سیاسه‌تی شه‌رعی له لای مه‌دخه‌لی ناخوێنیت؛ چونکه ئه‌و ئه‌گه‌ر به‌و کابرا موڕته‌ده بڵێت وه‌لی‌ئه‌مره، به حاکمه‌که بڵێت وه‌لی ئه‌مره‌ که کافرێکی مه‌لعوونه بێ هیچ گومانێک، ئه‌وه ته‌بعه‌ن تۆش چه‌واشه ده‌کات ئه‌و کاته، به قسه‌ی زل و به ده‌لیلی بێ ده‌لیل رات ده‌کێشێت و ده‌تبات به‌ره‌و ئه‌وان. بۆیه نابێت ئه‌وانه‌یان لا بخوێنیت. به‌ڵام ته‌وحیدی ئولووهییه‌ته‌که که ئه‌کسه‌ره‌ن هه‌مووی له کتێبی ته‌وحیده‌که‌ی موحه‌ممه‌دی کوڕی عه‌بدولوه‌ههابه‌وه ده‌یهێنن که ته‌نها باس له ته‌وحیدی ئولووهیه‌ت ده‌کات. ئه‌مه خاڵی یه‌که‌م ده‌رباره‌ی ته‌وحید.

       خاڵی دووه‌م: فیقهی ده‌لیل؛ هیچ گومانێکی تێدا نییه که مه‌دخه‌لیه‌کان فیقهه‌که‌یان زۆرتر به ده‌لیله‌وه وه‌رده‌گرن تا ئه‌شعه‌رییه‌ک یان ماتوریدییه‌ک یان ئیخوانییه‌ک. ئه‌سڵ ئه‌وه‌یه که ئێمه بابه‌ته‌کان به ده‌لیل وه‌ر بگرین له‌وه‌دا که ئه‌مه حه‌ڵاڵه یان حه‌رامه، ئه‌مه جائیزه یان جائیز نییه. مه‌دخه‌لیه‌کانیش له‌م خاڵه‌دا ده‌ڕۆن به دوای ده‌لیلدا . بۆیه ده‌شێت له‌مه‌شدا بابگغتگغکان له‌وان وه‌ربگریت.

       خاڵی سێیه‌م ئه‌وه‌یه که مه‌دخه‌لیه‌کان زیاتر پابه‌ندن به سوننه‌ته‌وه؛ ئه‌گه‌ر مه‌لایه‌کی ئه‌وقاف و یه‌کێکی ئیخوانی و یه‌کی موعته‌زیله‌و یه‌کێکی مه‌دخه‌لیش هه‌بێت و ئه‌مانه ئیختیلافیان بوو له‌وه‌ی که که‌ی به‌ربانگ ده‌که‌نه‌وه‌و که‌ی پارشێو کۆتایی پێ دێت، من بۆ خۆم چاو ده‌نووقێنم و له‌گه‌ڵ مه‌دخه‌لیه‌که‌دا ده‌ڕۆم و ئه‌وانی تر وه‌رناگرم، نه موعته‌زیله‌و نه ئیخوانی و نه ئه‌شعه‌ری و نه ئه‌وقافیه‌کان له‌به‌ر ئه‌وه‌ی که مه‌دخه‌لییه‌که مولته‌زیمتره به سوننه‌ته‌که‌وه. که‌وابوو تۆ ده‌توانیت ئه‌و بابه‌تانه‌یان لێوه وه‌ربگریت که به ده‌لیله‌وه به‌ستراون. ئاخر بۆیه وتیشمان ته‌وحیدی ئولووهیه‌ته‌که‌یان لێوه وه‌ربگره چونکه ده‌لیلیان زۆر له‌سه‌ری هێناوه‌ته‌وه که چی شیرکه‌و نابێت بیکه‌ی.

       که‌وابوو ده‌شێت له‌م لایه‌نانه‌وه بابه‌تی شه‌رعی له مه‌دخه‌لییه‌کانه‌وه وه‌ربگرین؛ هه‌روه‌ها له سلووک و ره‌فتارێکی قیامه‌تخوازانه‌‌دا. به‌ڵام له‌وانه‌ی که عیلاقه‌ی هه‌یه به‌سه‌ر سیاسه‌ت و فیکره‌وه من پێم وایه کۆڵه‌وارن و ناتوانن شتێکمان فێر بکه‌ن؛ واللّه تعالی أعلم.